wrzesień 2026 – Anna Woźniakowska

MUZYKA KWARTETOWA

15 września 2026 Anna Woźniakowska 0

Krakowski Salon Muzyczny, czyli cykl koncertów przygotowywany rokrocznie przez Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kameralistów, odbywa się już po raz dziesiąty. Pamiętam początki imprezy i nikłe garstki melomanów na koncertach zasługujących ze względu na swą wagę na znacznie większe zainteresowanie. Z czasem [ Czytaj dalej… ]

FINAŁ FESTIWALU

1 września 2026 Anna Woźniakowska 0

31 sierpnia koncertem w kościele Przemienienia Pańskiego zakończyła się 51. edycja Międzynarodowego Festiwalu „Muzyka w Starym Krakowie”. Koncert nosił tytuł „Tromba Gloriosa” bo słuchaliśmy barokowych trąbek i puzonów czyli zespołu Starck Compagnay kierowanego przez Tomasza Ślusarczyka. Artur Kovalchuk, Julian Popitsanu, [ Czytaj dalej… ]

Pamięć ludzka jest zawodna, doświadczenie muzyczne – jednostkowe i ulotne. Jak je zatrzymać? Nie da się zwerbalizować wywołanych muzyką wzruszeń, ale kilka zdań zanotowanych po koncercie pozwala przynajmniej zdokumentować ich zaistnienie. Czasem te notatki wywołują oddźwięk, odezwie się ktoś, kto podobnie zareagował na słuchaną muzykę. Rodzi się wtedy poczucie wspólnoty. Czasem rozlegnie się głos przeciwny i wtedy trzeba przeanalizować swoje wrażenia.  
Nie bez znaczenia jest także prosty zapis kronikarski – co, gdzie, kiedy... Może kiedyś przyda się do uzupełnienia kreślonego przez kogoś obrazu naszego życia muzycznego?

MUZYKA KWARTETOWA

Krakowski Salon Muzyczny, czyli cykl koncertów przygotowywany rokrocznie przez Stowarzyszenie Polskich Muzyków Kameralistów, odbywa się już po raz dziesiąty. Pamiętam początki imprezy i nikłe garstki melomanów na koncertach zasługujących ze względu na swą wagę na znacznie większe zainteresowanie. Z czasem to zainteresowanie rosło. Dziś wnętrza koncertowe, w których słuchamy muzyki kameralnej, są wypełnione słuchaczami pięknie reagującymi na muzyczne propozycje przygotowane przez organizatorów. W niedzielę 13 września kolejny koncert Krakowskiego Salonu Muzycznego odbył się w prawdziwym salonie, w mieszkaniu na rogu Studenckiej i Gancarskiej. Przed laty spotkania muzyczne w tym wnętrzu zainicjował Wiesław Piękoś, pianista urodzony w Krakowie, wykształcony w Warszawie, przez wiele lat pracujący w Hochschule für Musik Düsseldorf. Po jego przedwczesnej śmierci tę tradycję kontynuują wdowa po nim Tokiko Istubasi-Piękoś i córka Justyna Etsuko Piękoś-Kędzierska (obie pianistki). W niedzielę, wśród pięknie eksponowanej sztuki japońskiej i obrazów polskich malarzy wystąpił Kwartet Sinfonietty Cracovii w składzie: Justyna Duda-Krane – I skrzypce, Danuta Augustyn – II skrzypce, Ewa Szczepańska-Chwast – altówka i Agata Jonczak – wiolonczela. Artystki w prezentowanym programie pięknie zrównoważyły powagę z muzyczną zabawą. Rozpoczęły Divertimentem F-dur KV 138 Wolfganga Amadeusa Mozarta zagranym w lekkością i wdziękiem. Po Mozarcie zabrzmiało poważne, nasycone smutkiem Adagio Samuela Barbera. Ten utwór słyszymy najczęściej w wykonaniu orkiestry smyczkowej, ale pamiętać należy, że nim Adagio zyskało popularność w wersji orkiestrowej, było po prostu drugą częścią kwartetu smyczkowego napisanego przez kompozytora dokładnie przed dziewięćdziesięcioma laty. Niedzielna prezentacja nadała muzyce Barbera przejrzystość, umożliwiła śledzenie plączących się linii melodycznych i budowanie napięcia dramatycznego. Doskonała współpraca czterech artystek świetnie wyczuwających się nawzajem uwydatniła zalety kwartetowej wersji dzieła. Element radości pojawił się ponownie wraz z I Kwartetem smyczkowym Stanisława Moniuszki. To utwór napisany przez Moniuszkę w czasie berlińskich studiów, stąd wielu uważa go za utwór nie w pełni dojrzały. Nic bardziej mylnego. I Kwartet rodzi żal, że kompozytor nie znalazł później czasu by kultywować muzykę kameralną, Abo to dzieło dobrze zaplanowane, napisane z talentem, zdradzające i dobry warsztat, i dużą inwencję melodyczną. A mazurkowe Scherzo i także taneczny Finał porywały w niedzielę temperamentem. Na finał zabrzmiały „Chryzantemy” Giacoma Pucciniego. W dorobku Pucciniego, podobnie jak u Moniuszki, nie znajdziemy wiele utworów instrumentalnych. Jednym z nielicznych jest właśnie ta jednoczęściowa elegia napisana na kwartet smyczkowy i – podobnie jak Adagio Barbera – często wykonywana przez orkiestrę smyczkową. Powstała podobno w w ciągu jednej nocy na wieść o śmierci przyjaciela kompozytora, księcia Amadeo, syna króla Vittoria Emanuela I. To kompozycja przesycona żalem utraty. W niedzielę emocje w niej zawarte zostały trafnie odczytane przez wykonawczynie, a ekspresja ich prezentacji prawdziwie poruszała słuchaczy.
FINAŁ FESTIWALU

31 sierpnia koncertem w kościele Przemienienia Pańskiego zakończyła się 51. edycja Międzynarodowego Festiwalu „Muzyka w Starym Krakowie”. Koncert nosił tytuł „Tromba Gloriosa” bo słuchaliśmy barokowych trąbek i puzonów czyli zespołu Starck Compagnay kierowanego przez Tomasza Ślusarczyka. Artur Kovalchuk, Julian Popitsanu, Karol Gańczarczyk, Patryk Broda i Andrzej Tkaczyk wraz z kotlistą Bartoszem Sałdanem i organistą Arturem Szczerbininem grali utwory Monteverdiego, Bendinellego, siedemnastowiecznego anonima z Hiszpanii, pochodzącego także z tego wieku anonima z Węgier i Vejvanovskyego. Kościelne wnętrze niezbyt służyło do odbioru muzyki przeznaczonej głównie do prezentacji na wolnym powietrzu. Pogłos zacierał nieco szczegóły, zwłaszcza gdy muzycy stali w transepcie. Znacznie lepiej brzmieli grając na kościelnym chórze. Ale mimo tych małych niedogodności był to wieczór ciekawy, ukazujący w bardzo dobrym wykonaniu muzykę rzadko dziś goszczącą w naszych salach koncertowych. Prezentacje Starck Compagnay dzielone były organowymi dziełami Brunckchorsta, Bacha, Karlla i Buxtehudego. Organom w pijarskim kościele daleko do instrumentu koncertowego, ale Artur Szczerbinin potrafił w w pełni wykorzystać ich możliwości i nadał prezentowanym utworom interesującą postać. Melomani z pewnością zapamiętają ten muzyczny wieczór. W pamięci słuchaczy pozostanie też wieczór 30 sierpnia. Tego dnia w sali Filharmonii odbył się koncert który był nie tylko wydarzeniem muzycznym, lecz przede wszystkim spotkaniem z dwojgiem artystów, którzy swą działalnością dowodzą, że wierna służba muzyce jest wspaniałym drogowskazem życiowym i daje wciąż siłę do walki z przeciwnościami. W niedzielę z orkiestrą Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Macieja Tworka najpierw wystąpił Krzysztof Jakowicz. Artysta kończący 30 września 87 lat grał Koncert skrzypcowy D-dur KV 211 Mozarta. Nie wiem, czy są inni skrzypkowie jeszcze grający w tym wieku. Wiem, że niejeden znacznie młodszy wirtuoz skrzypiec mógłby się od Krzysztofa Jakowicza uczyć rozumienia muzyki, wrażliwości, nienagannej intonacji. W niedzielę wprawdzie w jego grze nie było dawnej siły dźwięku, ale jego interpretacja Koncertu D-dur była niezapomniana. Po przerwie także koncert Mozarta, tym razem Koncert fortepianowy A-dur KV 488, grała z filharmoniczną orkiestrą Lidia Grychtołówna. 98-letnia pianistka ma już poważne kłopoty z chodzeniem, ale po dowiezieniu jej do instrumentu, po usadowieniu się na stołku do fortepianu, zgubiła gdzieś kilkadziesiąt lat, by zaczarować słuchaczy swą grą. Takiego Adagia, tak mądrej i zajmującej narracji jaką artystka wraz z orkiestrą zaprezentowała w niedzielę, po prostu nie da się zapomnieć. Pięknie też zabrzmiało zagrane na bis „Lento con gran espressione” Chopina. W skrajnych, szybkich częściach Koncertu A-dur Mozarta dały się zauważyć drobne problemy pianistki z pamięcią, ale nie odebrały one uroku całości prezentacji, choć w finale chyba wytrąciły ze skupienia orkiestrę. Nagle odniosłam wrażenie, że na estradzie siedzi inny niż dotąd zespół. Wcześniej w Divertimencie Macieja Radziwiłła i w bardzo rossiniowskiej w charakterze Uwerturze do opery „Szarlatan czyli wskrzeszanie umarłych” Kurpińskiego mogliśmy podziwiać pod batutą Macieja Tworka szlachetność brzemienia, lekkość i precyzję naszej orkiestry. Podobnie stylowe było towarzyszenie Krzysztofowi Jakowiczowi w Koncercie D-dur. W finale Koncertu A-dur ta szlachetność i lekkość gdzieś uleciała, zostawiając miejsce hałaśliwości. Szkoda.
PRZYJACIELE FESTIWALU

Większość artystów występujących na koncertach festiwalu „Muzyka w Starym Krakowie” to wypróbowani przyjaciele tej imprezy. Do tego grona należą śpiewacy zespołu „Triplum” zajmującego się przede wszystkim muzyką od chorału gregoriańskiego po barok. W tym zakresie czasowym mieścił się repertuar koncertu który odbył się w czwartek 27 sierpnia w Bazylice oo. Karmelitów na Piasku. „Pieśni na rok kościelny” – tak brzmiał tytuł koncertu – obejmowały kolejno: pieśni na Adwent, Boże Narodzenie, Wielkanoc, Wniebowstąpienie oraz pieśni do Matki Bożej. Zespół „Triplum” wystąpił tym razem w składzie: Kacper Szczurek – kontratenor, Piotr Piwko – tenor, Maciej Michalik – baryton, Mariusz Zarzycki – bas. Chorał gregoriański, pieśni z kancjonałów: Staniąteckiego, Piotra Artemiusza i Jana Seklucjana, kompozycje Władysława z Gielniowa, Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki, Sebastiana z Felsztyna, Jakuba Lubelczyka, Bartłomieja Pękiela i Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego w wykonaniu tego kwartetu ujmowały czystością i urodą brzmienia oraz przynależną ich tekstom emocją. Te prezentacje podkreślały zróżnicowanie i bogactwo polskiej muzyki religijnej dawnych wieków. Pięknym ubarwieniem tego muzycznego wieczoru były starannie dobrane tematycznie improwizacje grane na lirze korbowej przez Marię Klich. Od lat przyjacielem festiwalu jest Elżbieta Stefańska której koncerty przyciągają zawsze rzesze słuchaczy. Czołowa polska klawesynistka wystąpiła w sobotę w ewangelicko-augsburskim kościele św. Marcina wraz ze swą uczennicą i adoptowaną córką Mariko Shioya oraz ze skrzypaczką Anną Hara-Pióro i grajacą na violi da gamba Agatą Sanchez Martos. Program wieczoru zatytułowanego „Spotkanie, którego nie było” zawierał utwory Johanna Sebastiana Bacha i Georga Friedricha Haendla i odnosił się do zadziwiającego faktu, iż dwaj geniusze baroku żyjąc w młodości w tym samym czasie i w niewielkiej odległości nigdy się z sobą nie zetknęli. Suita na 2 klawesyny Haendla, jego Passacaglia g-moll grana przez Mariko Shioyę i Sonata g-moll nr 2 na skrzypce i b.c. (Anna Hara-Pióro, Mariko Shioya, Agata Sanchez Martos) zestawione z Sonatą na violę da gamba BWV 1027 (Agata Sanchez Martos, Elżbieta Stefańska), klawesynowym Cappriciem na odjazd ukochanego brata BWV 992 w interpretacji Elżbiety Stefańskiej oraz VI Koncertem Brandenburskim BWV 1051 w transkrypcji na 2 klawesyny K. Gilberta wykazały dobitnie podobieństwa i różnice w twórczości obu kompozytorów. Te ostatnie były wynikiem różnic w ich charakterach. Wyraźnie słychać było ekstrawertyczność Haendla, jego skłonność do błyszczenia i porywania słuchaczy. Jej przeciwieństwem było skupienie się Bacha na czystej formie przesyconej jednak głęboką wewnętrzną emocją. Wysoki poziom muzycznych prezentacji podkreślił jeszcAze te różnice. Jedyne zastrzeżenia miałam w sobotę do interpretacji Passacaglii Haendla, w której chwilami brakło mi pulsu i oddechu. Że Bacha stać było także na muzyczny błysk, lekkość i wdzięk dowiodła „Badinerie” z jego Suity fletowej BWV 1067 w radosnym wykonaniu wszystkich wyżej wymienionych artystek na bis.