Recenzje

Pamięć ludzka jest zawodna, doświadczenie muzyczne – jednostkowe i ulotne. Jak je zatrzymać? Nie da się zwerbalizować wywołanych muzyką wzruszeń, ale kilka zdań zanotowanych po koncercie pozwala przynajmniej zdokumentować ich zaistnienie. Czasem te notatki wywołują oddźwięk, odezwie się ktoś, kto podobnie zareagował na słuchaną muzykę. Rodzi się wtedy poczucie wspólnoty. Czasem rozlegnie się głos przeciwny i wtedy trzeba przeanalizować swoje wrażenia.  
Nie bez znaczenia jest także prosty zapis kronikarski – co, gdzie, kiedy... Może kiedyś przyda się do uzupełnienia kreślonego przez kogoś obrazu naszego życia muzycznego?

RECITAL MISTRZOWSKI

Wczorajszy recital Piotra Pawlaka w filharmonicznej sali przyniósł nie tylko moc wspaniałych muzycznych wrażeń. Słuchając interesującego programu zaproponowanego przez artystę i realizowanego przez niego z wielką swobodą i naturalnością myślałam o tym jak bardzo przesłuchania konkursowe krępują młodych pianistów. Od października przecież nie upłynęło wiele czasu, a Piotr Pawlak z czasów Konkursu Chopinowskiego i wykonawca wczorajszego recitalu to jakby dwie różne osoby. Wrażliwość muzyczna ta sama, ale swoboda owocująca indywidualnym rysem interpretacji zupełnie inna. A do tego logika tej interpretacji, wspomniana naturalność w budowaniu dramaturgii, piękny dźwięk, olbrzymia paleta barw, rozpiętość dynamiki… Mogłabym tak długo wymieniać. Nie bez znaczenia był także fakt, że artysta nie tylko grał, lecz także wprowadzał słuchaczy słowem w prezentowaną muzykę. W pierwszej części wieczoru zabrzmiały utwory Chopina: Rondo a la Krakowiak op. 14, Preludium cis-moll op. 45 o cudownie nokturnowym charakterze i Allegro de concert A-dur op. 46. Muzyka Chopina zestawiona została z Nokturnem B-dur Marii Szymanowskiej. I znów, słuchając tej muzyki ciekawej, napisanej z wielkim polotem i równie wielką wiedzą muzyczną myślałam o tym, jak mało wiemy o tej pianistce i kompozytorce. A także o ewentualnym (bo słyszalnym wczoraj) jej wpływie na twórczość młodego Chopina. A po przerwie zabrzmiał chyba najwspanialszy (tak twierdził wczoraj Piotr Pawlak) fortepianowy utwór Cesara Francka czyli „Preludium, chorał i Fuga FWV 21”. Wspaniała też była jego interpretacja, tyleż romantyczna co chwilami zwiastująca narodziny impresjonizmu. Potem artysta pozostał w kręgu późnego romantyzmu prezentując własną transkrypcję Andante cantabile z V Symfonii e-moll Piotra Czajkowskiego. A zakończył recital brawurową interpretacją poematu „La valse” Maurice’a Ravela. Owacja na stojąco wymusiła bisy. Po takim recitalu nie chciało się wychodzić z filharmonicznej sali.
MUZYKA PIĘKNA

Dwa wieczory z muzyką piękną i miłą dla ucha. Pierwszy, w czwartek, to koncert Capelli Cracoviensis, choć ten obok przyjemności przyniósł nieco irytacji. Tę irytację wywołał brak drukowanego programu. Sam repertuar wieczoru znalazłam na stronach Filharmonii i Capelli Cracoviensis. Tam też widniało nazwisko Katarzyny Anny Olszewskiej, koncertmistrzyni i solistki czwartkowego wieczoru. Nie znalazłam natomiast nazwisk pozostałych wykonawców, a szkoda, bo sześcioro wykonawców Divertimenta Es-dur KV 252 Wolfganga Amadeusa Mozarta nie zasłużyło na anonimowość. Divertimento w ich interpretacji było prawdziwym muzycznym cackiem dopracowanym w każdym szczególe, pełnym lekkości i wdzięku. Podobnie chciałabym wiedzieć kto realizował na klawesynie i wiolonczeli basso continuo partnerując Katarzynie Annie Olszewskiej w Sonacie e-moll Johanna Sebastiana Bacha. A też była to prezentacja warta uwagi. Ale to chyba jedyne mankamenty czwartkowego koncertu. Odkryty przez Menuhina w 1952 roku młodzieńczy, by nie powiedzieć – dziecięcy, Koncert skrzypcowy d-moll Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego coraz częściej gości na naszych estradach. W czwartek na starych instrumentach brzmiał szczególnie wdzięcznie, rzec można – miękko. Duża w tym zasługa solistki która i pięknie prowadziła kantylenę, i porywała wirtuozerią. Wieczór zakończyła Symfonia C-dur nr 90 Josepha Haydna. Radosna muzyka prezentowana z pasją i radością właśnie wywołała entuzjazm słuchaczy. Słusznie! Piątkowy koncert Filharmonii był w pewnym sensie kontynuacją repertuarową czwartkowego, bo pozostaliśmy w kręgu muzyki środkowej Europy, a ściślej – monarchii austro-węgierskiej. Koncert rozpoczęły „Tańce z Galanty” Zoltana Koday’a, potem zabrzmiał II Koncert fortepianowy A-dur Ferenca Liszta. Po przerwie słuchaliśmy „Tańców słowiańskich” op. 46 Antonina Dvořáka. Wieczór prowadził Lawrence Foster. Amerykański maestro w tym roku kończy 85 lat, ma wyraźne trudności z chodzeniem, koncert prowadzi na siedząco. Ale przy pulpicie dyrygenckim emanuje energią. Nic na estradzie nie dzieje się bez jego woli, a jednocześnie pozostawia muzykom poczucie wolności. Potrafi nawiązać z zespołem tę jedyną w swoim rodzaju więź która wiedzie do powstania prawdziwych kreacji artystycznych. Do takich zaliczam wykonania „Tańców z Galanty” Kodaly’a i „Tańców słowiańskich” Dvořáka mieniące się kolorami, bogactwem rytmów i zmiennych nastrojów. Na brawa zasłużyli wszyscy instrumentaliści (szczególnie grający na instrumentach dętych drewnianych) grający liczne epizody solowe. Partię solową w Koncercie A-dur Liszta grał 22-letni pianista z Izraela Yoav Levanon. Artysta dysponuje pięknym, bogatym dźwiękiem i wręcz nieograniczonymi możliwościami technicznymi. W interpretacji Koncertu A-dur uwydatniło się to wyraźnie. Ale czy dotarł do sedna wielowątkowego utworu? Mam wątpliwości.
GRAJĄ MŁODZI

W niedzielę w Muzeum Lotnictwa Polskiego koncertowała orkiestra symfoniczna Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego w Krakowie pod dyrekcją Anny Sułkowskiej-Migoń. Występy studenckiej orkiestry są zawsze ciekawe, bo są prognostykiem przyszłości naszych sal koncertowych. Sądząc po wczorajszych prezentacjach młodych muzyków możemy być o tę przyszłość spokojni. Wczorajszy wieczór rozpoczął Koncert fis-moll na kontrabas i orkiestrę Siergieja Kusewickiego. Sukcesy dyrygenckie tego artysty nieco zatarły jego wcześniejsze osiągnięcia jako wirtuoza kontrabasu. Zapomniane są także jego kompozycje. Na estradach – i to rzadko – pojawia się właśnie Koncert fis-moll. Kusewicki z pewnością pisał go z myślą o sobie jako wykonawcy, więc nie jest to utwór łatwy. Jednocześnie ukazuje całą paletę możliwości melodycznych i wirtuozowskich instrumentu. W niedzielę z Koncertem fis-moll zmierzył się z powodzeniem Ostap Dudka, absolwent naszej uczelni muzycznej, laureat wielu konkursów krajowych i międzynarodowych. Pod jego ręką kontrabas po prostu pięknie śpiewał. Orkiestra pod batutą Anny Sułkowskiej-Migoń dobrze współpracowała z solistą, choć wydawało mi się, że początkowo nieco zaskoczyła młodych muzyków zmieniająca się z chwilą pojawienia się licznych słuchaczy akustyka muzealnej hali. Ale i my, słuchacze, musieliśmy się przyzwyczaić do brzmienia orkiestry w niekoncertowym przecież wnętrzu. Po koncertującym kontrabasie pojawiła się koncertująca wiolonczela. Wykonawcą partii solowej w Koncercie wiolonczelowym a-moll Roberta Schumanna był Mikołaj Adamczak, także absolwent krakowskiej uczelni uhonorowany już wieloma nagrodami. Wraz z dyrygentką i orkiestrą stworzył interesującą interpretację Koncertu a-moll podkreślając niemal kalejdoskopową zmienność emocji w nim zawartą. Młody artysta może imponować urodą dźwięku i bezbłędną intonacją. Pięknie „wyśpiewywał” schumannowskie kantyleny, choć wolałabym słyszeć w nich nieco większy wolumen dźwięku. A potem zabrzmiał „Ognisty ptak” Igora Strawińskiego w wersji z 1945 roku. To, co potrafiła osiągnąć dyrygentka z młoda orkiestrą, zasługuje na podziw. Takiej prezentacji nie powstydziłyby się renomowane zespoły symfoniczne. Każda z drobnych partii solowych zagrana była bez zarzutu z wielką wrażliwością muzyczną. Anna Sułkowska-Migoń stworzyła „Ognistego ptaka” barwnego, porywającego rytmem, urzekającego tajemniczością. Księżniczki wręcz płynęły w cudownym korowodzie, piekielny taniec czarownika Kościeja budził strach… Wracając w tramwaju zagadnęłam młodego muzyka jak pracowało się im z dyrygentką. Super!!! usłyszałam w odpowiedzi.