czerwiec 2025 – Strona 2 – Anna Woźniakowska

FORTEPIAN I ŚPIEW CHÓRALNY

1 czerwca 2025 Anna Woźniakowska 0

Dwa koncerty mijającego tygodnia… We wtorek 27 maja, w pierwszą rocznicę śmierci prof. Stefana Wojtasa, wieczór poświęcony jego pamięci zorganizowany przez Katedrę Fortepianu Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego w Krakowie. Grali jego uczniowie: Marek Szlezer, Yehuda Prokopowicz, Maria Moliszewska, Monika [ Czytaj dalej… ]

Pamięć ludzka jest zawodna, doświadczenie muzyczne – jednostkowe i ulotne. Jak je zatrzymać? Nie da się zwerbalizować wywołanych muzyką wzruszeń, ale kilka zdań zanotowanych po koncercie pozwala przynajmniej zdokumentować ich zaistnienie. Czasem te notatki wywołują oddźwięk, odezwie się ktoś, kto podobnie zareagował na słuchaną muzykę. Rodzi się wtedy poczucie wspólnoty. Czasem rozlegnie się głos przeciwny i wtedy trzeba przeanalizować swoje wrażenia.  
Nie bez znaczenia jest także prosty zapis kronikarski – co, gdzie, kiedy... Może kiedyś przyda się do uzupełnienia kreślonego przez kogoś obrazu naszego życia muzycznego?

DWA OBLICZA ROMANTYZMU

Dwa oblicza późnego romantyzmu… Taki tytuł nosiło spotkanie Dyskusyjnego Klubu Muzycznego, które w sobotę poprowadziła w Złotej Sali Filharmonii red. Agnieszka Malatyńska. Gościem honorowym tego spotkania był Sascha Goetzel, dyrygent prowadzący w minionym tygodniu filharmoniczne koncerty wypełnione utworami Mahlera i Sibeliusa. Z bogatej twórczości obu kompozytorów urodzonych i działających niemal w tym samym czasie Maestro wybrał utwory stojące na dwóch przeciwstawnych biegunach. W pierwszej części wieczoru usłyszeliśmy „Blumine” i „Rückert-Lieder ” Mahlera w których partię solową śpiewała Ester Pavlů, w drugiej zabrzmiała VII Symfonia C-dur op. 105 i „Finlandia” Sibeliusa. Było to więc zestawienie Mahlera kameralnego, wręcz intymnego z wielką, gęstą symfoniką fińskiego mistrza. Sascha Goetzel bardzo dobrze współpracujący ze śpiewaczką obdarzoną ciekawym i pięknym w barwie głosem oraz dużą wrażliwością, dobrze podkreślił wagę pieśni w twórczości Mahlera będącego w tym względzie bezpośrednim spadkobiercą Schuberta. Wszak „Blumine” jest słodką pieśnią miłosną intonowaną przez poszczególne instrumenty. „Rückert-Lieder to pięć delikatnych poetyckich i muzycznych klejnotów opowiadających o miłości, samotności, poszukiwaniu sensu życia. A ponieważ u Mahlera słowo kształtuje muzykę, więc zadaniem dyrygenta jest wydobycie z orkiestry całej mnogości emocji i barw. Sascha Goetzel z Ester Pavlů i artystami Filharmonii Krakowskiej wyśmienicie wypełnił to zadanie. A po tej cudownej atmosferze bogatych a niedopowiedzianych uczuć zawartych w pieśniach Mahlera zanurzyliśmy się w pełnej emocji muzyce Sibeliusa. VII Symfonia to właściwie poemat symfoniczny, pełen napięcia, malowany szeroką kreską, wymagający umiejętności kreowania potężnych kulminacji. Sascha Goetzel ujmujący w pierwszej części wieczoru delikatnością, tu pokazał prawdziwy pazur dramatyczny wybornie budując architektonikę utworu. Podobnie świetnie zabrzmiała pod jego batutą „Finlandia”, prostsza w przekazie ideowym, podtrzymująca na przełomie XIX i XX wieku poczucie narodowe Finów. To był piękny wieczór.
WALCZ O PIEŚŃ

Miłośników liryki wokalnej, do których należę, czeka nie lada przyjemność. Oto Capella Cracoviensis na jesienne środy przygotowała nowy cykl koncertów pod nazwą „Walcz o pieśń”. Jedenaście wieczorów muzycznych w Bunkrze Sztuki pozwoli cieszyć się najwspanialszymi cyklami pieśniarskimi XIX i XX wieku, od Schuberta po Szymanowskiego i Messiaena. Na wczorajszą inaugurację przygotowano „Winterreise” Franza Schuberta do tekstów Wilhelma Müllera. Interpretacji pieśni, które angielski muzykolog Maurice J.E. Brown słusznie nazwał „niezrównanymi scenami rozpaczy i złamanego serca, gwałtowności i odrętwienia w scenerii śniegu, lodu i przenikliwego wiatru”, podjęli się: Bartosz Gorzkowski – tenor i Aleksander Mocek – fortepian. I była to interpretacja doskonała przede wszystkim dzięki wspaniałemu porozumieniu pomiędzy artystami. Wczorajszy koncert był przykładem idealnej kameralistyki, tym doskonalszej, że partia fortepianu w „Winterreise” jest w zamyśle kompozytora nośnikiem emocji zawartych w wierszach i linii melodycznej, wymaga od pianisty takiego samego, a może chwilami nawet większego zaangażowania emocjonalnego niż od śpiewaka. Wczoraj dramatyzm interpretacji partii fortepianowej, bogactwo barw wydobywanych przez Aleksandra Mocka z kopii historycznego instrumentu z czasów Schuberta doskonale uzupełniały, wręcz wzbogacały interpretację pieśni przez Bartosza Gorzkowskiego. A śpiewak idąc za głęboko przeżytym tekstem należycie uwypuklił walor każdej z 24 pieśni cyklu. Artyści byli wspaniałą jednością. Nie zliczę, ile razy słuchałam „Winterreise”, ale wiem, że wczorajsza „Podróż zimowa” była jedną z najbardziej poruszających.
TRZY INAUGURACJE

Początek października to czas otwarcia sezonu artystycznego krakowskich instytucji muzycznych. Koncert inauguracyjny Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie odbył się w sobotę 3 października. Nim zabrzmiała muzyka, melomani powitali niecodziennych gości. Do Krakowa przyjechał bowiem światowej sławy japoński akustyk Keijim Oguchim z firmy Nagata Acustics, która współtworzy koncepcję nowej siedziby naszej Filharmonii. Krok po kroku zbliżamy się bowiem do urzeczywistnienia marzeń wielu pokoleń krakowskich muzyków i melomanów. Filharmonia przy Rondzie Grzegórzeckim staje się coraz realniejsza. Ja czekam na nią właściwie całe długie życie. Mam nadzieję, że doczekam choćby wbicia pierwszej łopaty. Po tej wizycie pełnej nadziei zabrzmiała muzyka. Inauguracyjny koncert poprowadził Michał Klauza, szef artystyczny Filharmonii. A ponieważ ta inauguracja była zarazem finałem tegorocznej edycji festiwalu „Szymanowski / Polska / Świat”, w pierwszej części wieczoru zabrzmiały utwory Karola z Atmy: „Litania do Marii Panny” i „Stabat Mater”. Obie kompozycje łączy podobny klimat emocjonalny – klimat intymnej modlitewności – i kameralna (jak na Szymanowskiego) obsada orkiestry. W sobotę ta szczególna aura została dobrze uchwycona przez dyrygenta, Lidię Sosnowską śpiewającą sopranową partię solową, chór przygotowany przez Janusza Wierzgacza i orkiestrę. Trzeba zaznaczyć, że Lidia Sosnowska, na co dzień śpiewająca w filharmonicznym chórze, podjęła się wykonania tej niełatwej partii niemal w ostatniej chwili, gdy zaproszona do udziału w koncercie Joanna Zawartko rozchorowała się przed generalną próbą. I dobrze wywiązała się z tego zadania. Po „Litanii” zabrzmiało „Stabat Mater” i była to jedna z najpiękniejszych prezentacji, jakich słuchałam, a pamiętam jeszcze legendarną interpretację Witolda Rowickiego ze Stefanią Woytowicz w partii sopranu. Ta sobotnia była wspaniała przede wszystkim ze względu na gospodarowanie przez Michała Klauzę czasem muzycznym. Dyrygent po prostu pozwolił muzyce płynąć swobodnie. Jednocześnie każdy akord pod jego ręką miał właściwe znaczenie i właściwą barwę. Utrzymując klimat intymnej modlitwy, szczególnie w czwartej części dzieła, Michał Klauza zarazem świetnie budował napięcie dramatyczne poprzez obie części z solem barytonowym aż do świetlistego finału. W taką interpretację bardzo dobrze wpisali się wykonawcy partii solowych: Ewa Tracz – sopran, Urszula Kryger – mezzosopran i Łukasz Goliński – baryton. Po przerwie usłyszeliśmy IX Symfonię e-moll „Z Nowego Świata” Antonina Dvoŕáka i także było to wykonanie niecodzienne. I tu można było podziwiać zrozumienie czasu przez dyrygenta. Podziwiać też można było jego dbałość o każdy szczegół partytury. Myślę, że to konsekwencja dziesięciu lat pracy Michała Klauzy z mikrofonem (prowadził orkiestrę radiową). Dzięki temu Symfonia e-moll zyskała przejrzystość pozwalającą cieszyć się nie tylko wycyzelowanymi szczegółami, lecz i logiką w budowaniu przebiegu dramatycznego poszczególnych części dzieła ale i w bardzo dobrej architektonice całości. W niedzielę 4 października sezon artystyczny zainaugurowała Opera Krakowska tym razem nie spektaklem lecz koncertem w reżyserii Michała Znanieckiego, pod dyrekcją Joachima Kołpanowicza i Piotra Sułkowskiego. Program koncertu, w którym udział wzięły wszystkie zespoły Opery, czyli chór mieszany, chór dziecięcy, balet i orkiestra oraz niemal wszyscy soliści – śpiewacy, a także goście z opery w Tbilisi, z którą nasz teatr muzyczny nawiązał współpracę, był ciekawym streszczeniem zarówno bieżącego repertuaru placówki jak i przygotowywanych w tym sezonie premier. Klamrą koncertu, który prowadzili Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz i Piotr Krasnowolski, były np. fragmenty „Fausta” Gounoda, którego premierę będziemy oglądać jeszcze w tym miesiącu. Całość wieczoru pięknego wizualnie pozwala ze spokojem myśleć o poziomie i drogach rozwoju naszej Opery. Kolejna inauguracja to w poniedziałek 5 października rozpoczęcie roku akademickiego przez społeczność Akademii Muzycznej im. K. Pendereckiego w Krakowie. I tu, podobnie jak dwa dni wcześniej w Filharmonii, ważne miejsce w wystąpieniu JM Rektora prof. Mariusza Sielskiego zajmowała nadzieja na nową siedzibę, nadzieja która może się zrealizować dzięki staraniom o dotowanie budowy z budżetu centralnego. Ważnym elementem tej inauguracji był arcyciekawy wykład znanego prawnika prof. Włodzimierza Wróbla „Zakazane dźwięki – czyli dlaczego prawo interesuje się muzyką”.